Fazy rozwoju alkoholizmu - kobieta pijąca wino, co ilustruje etap, w którym alkohol staje się codziennym rytuałem

Spis treści:

Czy alkoholizm zawsze wygląda tak samo?

Faza wstępna (prealkoholowa)

Faza ostrzegawcza (zwiastunowa)

Faza krytyczna (ostra)

Faza przewlekła (chroniczna)

Czy z każdej fazy można wyjść? Rola psychoterapii

FAQ - najczęściej zadawane pytania o fazy rozwoju uzależnienia od alkoholu

Alkoholizm nie pojawia się z dnia na dzień. To podstępny proces, który rozwija się latami, często niezauważalnie dla chorego i jego otoczenia. E.M. Jellinek, pionier badań nad nałogami, wyróżnił cztery główne fazy choroby. Poznaj ich charakterystykę i sprawdź, jak rozpoznać moment, w którym bezpieczne spożywanie trunków zmienia się w uzależnienie.

Czy alkoholizm zawsze wygląda tak samo?

Wielu osobom alkoholizm kojarzy się ze skrajnym zaniedbaniem, ławką w parku i utratą wszystkiego. To jednak obraz ostatniego, chronicznego etapu choroby. Zanim do niego dojdzie, człowiek przechodzi przez trzy wcześniejsze stadia, w których wciąż może normalnie pracować, dbać o wygląd i… rozwijać uzależnienie w ukryciu.

Zrozumienie faz choroby pozwala wcześniej dostrzec problem i szybciej zareagować. Skuteczne leczenie uzależnień jest możliwe na każdym etapie, ale im wcześniejsza diagnoza, tym mniejsze spustoszenie w organizmie i psychice.

Faza wstępna (prealkoholowa)

Zaczyna się niewinnie. To etap picia towarzyskiego, które jednak z czasem zmienia swoją funkcję. Alkohol przestaje być tylko dodatkiem do zabawy, a staje się "lekarstwem" na emocje, co jest pierwszym krokiem w stronę alkoholizmu. Charakterystyczne objawy:

Picie dla ulgi: Sięgasz po kieliszek, by odreagować stres, zredukować napięcie, dodać sobie odwagi lub zapomnieć o problemach. To mechanizm ucieczkowy typowy dla rodzącego się uzależnienia.
Wzrost tolerancji: Zauważasz, że masz "mocniejszą głowę" niż inni. Aby poczuć ten sam stan rozluźnienia, musisz spożyć więcej substancji niż kiedyś.
Szukanie okazji: Coraz częściej inicjujesz spotkania, na których będzie alkohol, lub wybierasz towarzystwo, które nie stroni od używek.

Na tym etapie otoczenie rzadko widzi problem. Sam zainteresowany traktuje to jako skuteczny sposób na relaks, nieświadomie budując w mózgu mechanizm uzależnienia.

Faza ostrzegawcza (zwiastunowa)

To moment, w którym alkoholizm zaczyna dawać o sobie znać wyraźniej. Pojawiają się pierwsze sygnały, że organizm i psychika tracą kontrolę. Kluczowe sygnały:

Palimpsesty ("urwany film"): Luki w pamięci po spożyciu, mimo zachowania przytomności. Nie pamiętasz, jak wróciłeś do domu.
Ukrywanie nałogu: Zaczynasz pić w samotności lub zatajasz przed bliskimi rzeczywistą ilość wypitego alkoholu.
Zmiana zachowania: Stajesz się bardziej drażliwy, agresywny lub nadmiernie wylewny po spożyciu.
Poczucie winy: Po imprezie kacu moralnemu towarzyszy wstyd ("znowu przesadziłem"), ale mimo to sięgasz po alkohol ponownie, by uciszyć te wyrzuty sumienia.

W tej fazie wiele osób mogłoby zatrzymać uzależnienie, gdyby zdecydowało się na konsultację ze specjalistą i rozpoczęcie psychoterapii.

Faza krytyczna (ostra)

To punkt zwrotny, w którym alkoholizm przejmuje stery. W tej fazie dochodzi do utraty kontroli. To nie znaczy, że pijesz codziennie, ale że kiedy zaczniesz, nie potrafisz przestać. Objawy fazy krytycznej:

Brak kontroli: Obiecujesz sobie "tylko jedno piwo", a kończysz upojeniem.
Racjonalizacja: Wymyślasz tysiące powodów, dla których "musiałeś" się napić. To element systemu iluzji i zaprzeczeń, który jest cechą charakterystyczną alkoholizmu.
Zaniedbywanie obowiązków: Praca, rodzina i pasje schodzą na drugi plan. Całe życie zaczyna kręcić się wokół organizowania alkoholu.
Próby abstynencji: Podejmujesz okresowe próby niepicia, by udowodnić sobie, że nie masz problemu. Niestety, bez profesjonalnego leczenia uzależnień, zazwyczaj kończą się one powrotem do nałogu.
Konflikty: Pojawiają się problemy w małżeństwie, kłopoty finansowe lub zawodowe.

Czujesz, że tracisz kontrolę? Faza krytyczna to moment, w którym samodzielne wyjście z nałogu jest niezwykle trudne. Nie czekaj, aż alkoholizm odbierze Ci wszystko. Sprawdź, jak wygląda leczenie alkoholizmu w Ośrodku Terapii Koninki i zatrzymaj chorobę, póki masz siłę decydować o sobie.

Faza przewlekła (chroniczna)

Najbardziej zaawansowane stadium alkoholizmu. Substancja staje się jedynym celem życia, a jej brak powoduje cierpienie fizyczne i psychiczne. Objawy fazy przewlekłej:

Ciągi alkoholowe: Spożywanie trwa wiele dni, a nawet tygodni, bez trzeźwienia.
Spadek tolerancji: Paradoksalnie, teraz wystarczy niewielka dawka, by się upić, ponieważ wątroba jest uszkodzona przez przewlekłe uzależnienie.
Rozpad więzi społecznych: Utrata rodziny, pracy, degradacja społeczna.
Picie poranne: Dzień zaczyna się od klina, by w ogóle móc funkcjonować i zniwelować objawy zespołu abstynencyjnego.
Choroby somatyczne i psychiczne: Marskość wątroby, polineuropatia, psychozy alkoholowe (delirium).

Czy z każdej fazy można wyjść? Rola psychoterapii

Tak. Choć im wcześniej podejmiesz leczenie uzależnień, tym mniejsze szkody wyrządzi choroba, to nie ma momentu, w którym jest "za późno". Nawet z zaawansowanego alkoholizmu można wrócić do trzeźwego życia, choć wymaga to kompleksowego podejścia: detoksu medycznego oraz intensywnej psychoterapii.

Kluczem jest przerwanie milczenia i przyznanie się do bezsilności wobec uzależnienia. Nie czekaj na "dno". Każdy dzień zwłoki to ryzyko pogłębienia alkoholizmu.

Czujesz, że tracisz kontrolę lub martwisz się o kogoś bliskiego? Faza krytyczna to moment, w którym samodzielne wyjście z nałogu jest niezwykle trudne, a rodzina często czuje się bezsilna. Nie czekaj, aż alkoholizm odbierze Wam wszystko. Sprawdź, jak możemy wesprzeć bliskich osoby uzależnionej i dowiedz się, jak skutecznie pomóc w podjęciu decyzji o leczeniu.